Search Console lezen als webshopeigenaar: de vijf rapporten die ertoe doen

Search Console heeft tientallen schermen, maar je hebt er vijf nodig: Prestaties, Pagina-indexering, Sitemaps, Core Web Vitals en het blokje Beveiliging en handmatige acties. Daar zie je welke zoekopdrachten je omzet brengen, welke producten Google überhaupt kent en of er iets kapot is. De rest kun je negeren tot je een concreet probleem hebt.

Prestaties: kijk naar zoekopdrachten met veel vertoningen en een lage klikratio

Het totaalcijfer bovenaan ("14.320 klikken deze maand") zegt niets bruikbaars. Interessant wordt het als je filtert op Zoekopdrachten, sorteert op vertoningen en zoekt naar regels waar veel vertoningen samengaan met weinig klikken.

Voorbeeld uit een webshop voor werkkleding. De zoekopdracht "werkschoenen s3 dames" levert in 28 dagen 4.800 vertoningen, 96 klikken en een gemiddelde positie van 8,4. Dat is een klikratio van 2 procent. Op positie 4 ligt de klikratio voor dit soort zoekopdrachten eerder rond de 6 procent: bij gelijke vertoningen zijn dat 288 klikken. Met een conversieratio van 1,8 procent en 24 euro brutomarge per order is dat verschil zo'n 83 euro nu tegenover 124 euro extra per maand.

Dat maakt de keuze concreet. Twee dingen doe je met zo'n regel:

1. Klik de zoekopdracht aan, ga naar het tabblad Pagina's en kijk welke url rankt. Staat je categoriepagina voor "werkschoenen dames" op die zoekopdracht, of een losse productpagina? Vaak is het de verkeerde pagina.
2. Vergelijk de zoekopdracht met de paginatitel en de metabeschrijving van die url. Staat "S3" er niet in, dan is de klikratio geen mysterie.

Filter daarnaast eens op vertoningen tussen 50 en 500, positie tussen 8 en 20. Dat is je rij met bijna-rankings: zoekopdrachten waar één betere pagina of één extra alinea productinformatie je over de streep trekt. Grotere structurele keuzes over categorieteksten en filterpagina's staan in ons overzicht over SEO voor webshops.

Let ook op het verschil tussen mobiel en desktop. Filter op apparaat: als je gemiddelde positie op mobiel 11 is en op desktop 6, heb je meestal een snelheids- of opmaakprobleem, geen contentprobleem.

Pagina-indexering: hoeveel producten kent Google echt?

Dit rapport is de eerlijkste spiegel die je hebt. Je uploadt 1.400 producten, Google indexeert er 870, en die 530 andere bestaan commercieel gezien niet.

Twee redenen zie je bij vrijwel elke webshop terug:

"Gecrawld, momenteel niet geïndexeerd." Google kende de pagina, vond hem te dun of te veel op andere pagina's lijkend en liet hem staan. Bij een woonwebshop met 40 varianten van dezelfde eettafel is dat logisch. Oplossing: kies één hoofdvariant, zet de rest op canoniek naar die pagina, of maak van de variantenpagina een echte pagina met eigen maten, materiaal en levertijd.

"Gedetecteerd, momenteel niet geïndexeerd." Google heeft de url in de wachtrij gezet en is nog niet eens geweest. Dat is bijna altijd een signaal dat je te veel urls hebt. Filtercombinaties zoals `/vloeren/?kleur=eiken&breedte=190&sortering=prijs` kunnen bij één categorie al 3.000 urls opleveren. Sluit die combinaties uit in robots.txt of zet ze op noindex, zodat het crawlbudget naar je 600 echte productpagina's gaat.

Kijk ook naar de categorie Pagina met omleiding en Niet gevonden (404). Een bouwmaterialenwebshop die per kwartaal 80 artikelen uitlistet, heeft daar binnen een jaar honderden dode urls staan. Zet uitverkochte artikelen die niet terugkomen door naar hun categorie, niet naar de homepagina.

Sitemaps: één bestand dat overeenkomt met wat je verkoopt

Een sitemap is geen ranglijstfactor, maar wel je dagelijkse boodschappenlijst voor Google. Twee controles zijn genoeg.

Ten eerste: staat het aantal ingelezen urls in de buurt van je werkelijke aantal actieve producten? Heb je 1.240 producten en leest de sitemap 4.800 urls in, dan zitten er varianten, filters of paginanummers in die er niet horen. Verkoop je 1.240 producten en staan er 610 in de sitemap, dan mist Google de helft van je aanbod.

Ten tweede: wordt de sitemap vaak genoeg vernieuwd? Zie je bij "Laatst gelezen" een datum van zes weken terug terwijl je wekelijks nieuwe artikelen toevoegt, dan is dat een instelling in je platform die iemand moet aanzetten.

Splits grote webshops op in `sitemap-producten.xml`, `sitemap-categorieen.xml` en `sitemap-blog.xml`. Dan zie je per bestand welk deel achterblijft in plaats van één grote hoop. Dezelfde discipline die je toepast op je productfeed voor advertenties werkt hier: één bron, schone gegevens, geen dubbelingen. Dat principe staat uitgewerkt in dit stuk over productfeeds.

Core Web Vitals: reken uit of snelheid je echt geld kost

Onder Ervaring zie je hoeveel urls als goed, matig of slecht worden beoordeeld, gesplitst op mobiel en desktop. Gebruik het rapport om te zien welke groep pagina's het probleem heeft. Search Console groepeert urls, dus je ziet bijvoorbeeld dat alle categoriepagina's een LCP boven de 4 seconden hebben en je productpagina's niet.

Reken voordat je een ontwikkelaar inschakelt. Een schoenenwebshop met 18.000 mobiele sessies per maand, 1,1 procent conversie op mobiel en 2,2 procent op desktop laat op mobiel 198 orders zien. Stel dat je met snellere categoriepagina's 10 procent meer conversie haalt: 20 orders extra, bij 19 euro marge per order 380 euro per maand. Dan mag een aanpassing van 1.500 euro best.

Drie dingen leveren in webshops bijna altijd het meeste op: afbeeldingen in WebP met vaste afmetingen, minder externe scripts in de kop van de pagina (chat, reviews, twee analysepakketten naast elkaar), en lazy loading voor alles onder de eerste schermvulling. De bannercarrousel op je homepagina die 1,4 MB weegt, is een aparte discussie.

Beveiliging en handmatige acties: twee minuten per maand

Dit rapport is bijna altijd leeg, en dat is precies waarom je het bekijkt. Staat er wel iets, dan heb je een gehackte webshop of een straf voor onnatuurlijke links, en dat verklaart een omzetdaling die je anders wekenlang aan "het algoritme" toeschrijft.

Kijk hier ook naar bij een plotselinge daling: eerst handmatige acties, dan het prestatierapport met een vergelijking tussen de laatste 28 dagen en de 28 dagen daarvoor, en dan pas naar de indexering. In die volgorde vind je de oorzaak het snelst.

Je wekelijkse rondje in tien minuten

Elke maandag, in deze volgorde:

• Prestaties, laatste 7 dagen versus vorige 7 dagen. Zoek dalingen van meer dan 20 procent bij één pagina of zoekopdracht, niet bij het totaal.
• Pagina-indexering. Is het aantal niet-geïndexeerde pagina's gestegen? Kijk naar de reden.
• Sitemaps. Datum van laatst gelezen en aantal urls.
• Nieuwe 404's. Uitgeliste artikelen doorzetten naar hun categorie.

Eens per maand: Core Web Vitals en handmatige acties. Eens per kwartaal: een lijst met bijna-rankings (positie 8 tot 20) en daar drie pagina's uit kiezen om te verbeteren.

Wie dit niet elke maandag redt: Formyx houdt deze signalen dagelijks bij en meldt alleen de afwijkingen, gerekend met je echte marge in plaats van met bezoekersaantallen.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het voordat een aanpassing in Search Console te zien is?

Rekening houden met twee tot vier weken voor rankings en klikratio. Het prestatierapport loopt ongeveer twee dagen achter, en Core Web Vitals is gebaseerd op 28 dagen gebruikersgegevens, dus daar zie je een verbetering pas na een maand volledig terug.

Moet ik urls handmatig laten indexeren?

Alleen bij losse gevallen, zoals een nieuwe categoriepagina of een gerepareerde pagina. Heb je 400 niet-geïndexeerde producten, dan is handmatig indexeren zinloos: dan is de oorzaak dunne content of te veel urls, en dat los je op bij de bron.

Waarom wijken de klikken in Search Console af van mijn bezoekersaantallen?

Search Console telt klikken in de zoekresultaten, je analysepakket telt sessies na toestemming voor cookies. Een verschil van 10 tot 30 procent is normaal. Gebruik Search Console voor zoekopdrachten en posities, en je analysepakket of je webshopstatistieken voor omzet en marge.